1 -	حكمت عملي يا اخلاق مرتضوي  ( محي الدين الهي قمشه اي )

بخشی از کتاب

مقاله هشتم در سعادت حقيقى و لذات روحانى و حب و ذكر و اشتياق به خدا
كلمه 1 - قال اميرالمؤ منين عليه السلام :
اسعد الناس العاقل
ترجمه :
خردمند و عاقل با سعادت ترين مردم عالم است .
شرح :
عاقل آنكس است كه در طلب علم و ايمان و معرفت خداست در مقام عقل نظرى و بكار تزكيه و تربيت و تهذيب نفس است در عقل عملى و در تكميل قوه دانش و كنش ‍ خود، آنجا كه بتواند سعى مى كند و چنين كس بمراتب كمال سعادت التبه خواهد رسيد و در دنيا و عقبى مسعود و محبوب است و بعكس فرمود:
الجاهل اشقى الناس مرد نادان محروم ترين خلق است .
كلمه 2 - قال اميرالمؤ منين عليه السلام :
ذكر الله مسرد كل متق ولذة كل موقن
ترجمه :
ياد خدا سرور و شادى خاطر اهل تقواى و لذت و بهجبت اهل يقين است .
ترجمه :
هر كس بياد خداست همنشين و همصحبت خداست چنانكه در كلمه ديگر فرمود:
ذاكر الله مجالسه و موانسه و لازمه اش صفاى نفس و عظمت روح و كمال عقل و ايمانست كه هر كس با خدا بواسطه اين صفات انس گيرد حق را شهود كند و هر كه حسن الهى را مشاهده كرد فوق هر لذت و مسرت را يافته است چون خدا كل الجمال و كل الحسن و كل الوجود است پس با شهود مبدء وجود و آفريننده حسن و جمال و سلطان ملك هستى روح انسان را نشاط بى انتها و لذات حقيقى بيحد و نهايت است چنانكه هرگاه كسى با سلاطين دنيا جليس و انيس باشد بدان فخر و مسرت و ابتهاج يابد اما ميان آن سلطان حقيقى با اينان تفاوت بين نور و ظل و شمس و فيى و حقيقت و مجاز است .
كلمه 3 - قال اميرالمؤ منين عليه السلام :
ذكر الله راس مال كل مؤ من وربحه السلامة من الشيطان
ترجمه :
ياد خدا سرمايه اهل ايمانست و سودش سلامتى از آسيب شيطان انس و جنى است .
شرح :
ياد خدا براى اهل ايمان سرمايه تجارت دنيا و آخرت است چون با ياد خدا هر كار كنند بنفع دنيا و عقباست و شيطان را در آن مداخله اى نيست پس از زيان شيطان و وسوسه نفس كسى كه بياد خداست ايمن است و در كلمه ديگر فرمود:
السهر روضة المشتاقين شب بيدارى و تا صبح بياد خدا و راز و نياز با خدا بودن باغ مشتاقان خداست .